Trải nghiệm sáng tạo cùng tên lửa nước

logo

Theo dự thảo chương trình giáo dục phổ thông mới được Bộ giáo dục và đào tạo công bố vào ngày 19/01/2018 đã đề cập đến việc hình thành và phát triển 5 phẩm chất chủ yếu cho người học (yêu nước, nhân ái, chăm chỉ, trung thực, trách nhiệm), đồng thời chương trình giáo dục mới này cũng lấy việc hình thành và phát triển cho học sinh những năng lực cốt lõi làm nồng cốt. Những năng lực cốt lõi gồm 6 năng lực chung (năng lực xuyên chương trình) được tất cả các môn học và hoạt động giáo dục góp phần hình thành, phát triển: năng lực tự chủ, năng lực tự học, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác, năng lực giải quyết vấn đề và năng lực sáng tạo. Như vậy, năng lực sáng tạo là một trong 6 năng lực cốt lõi của chương trình giáo dục phổ thông mới. Trong chương trình giáo dục hiện nay, Vật lý là môn khoa học nghiên cứu những sự vật, hiện tượng xảy ra hàng ngày, có tính ứng dụng thực tiễn cao. Vì thế, việc tìm ra một phương pháp dạy học Vật lý giúp phát huy yếu tố “học đi đôi với hành” là hết sức quan trọng.

Cùng với việc “dạy học tích hợp liên môn”, “dạy học gắn với sản xuất kinh doanh”, “dạy học với di sản”, “trải nghiệm sáng tạo” là việc được nhiều nhà trường thực hiện. Hoạt động trải nghiệm sáng tạo (HĐTNST) là một hoạt động có sự định hướng của nhà giáo dục, được thực hiện thông qua những cách thức phù hợp để chuyển tải nội dung giáo dục tới người học nhằm thực hiện mục tiêu giáo dục. Đây là một trong những phương pháp có tác động tích cực đến việc giáo dục, giúp rèn luyện và phát huy năng lực của học sinh. Trong thời gian gần đây, hoạt động trải nghiệm sáng tạo đã và đang được phổ biến ở các trường học, đặc biệt là ở các trường trung học cơ sở, trung học phổ thông (THPT). Đây là hoạt động thực tiễn mang tính tập thể trên tinh thần tự chủ cá nhân với sự nỗ lực giáo dục giúp phát triển sáng tạo và cá tính riêng của mỗi cá nhân trong tập thể.
Với xu thế đổi mới ấy, thầy và trò trường THPT Chuyên Nguyễn Bỉnh Khiêm cùng nhau cố gắng phát huy hiệu quả phương pháp dạy học hiện đại này. Những năm gần đây, HĐTNST đều được tổ Vật lý – Công nghệ thực hiện đều đặn dưới nhiều hình thức khác nhau như hoạt động câu lạc bộ, tham quan dã ngoại, các hội thi, hoạt động giao lưu,… Mỗi hình thức hoạt động trên đều mang ý nghĩa giáo dục nhất định. Trong năm học 2018 – 2019, nhóm giáo viên (GV) giảng dạy Vật lý 10 đã đề xuất và tổ chức cho các em học sinh (HS) khối 10 thực hiện hoạt động bắn tên lửa nước với mục đích phát triển phong trào học tập theo hướng HĐTNST, đồng thời giúp các em phát huy năng lực sáng tạo và ứng dụng khoa học kỹ thuật trong nhà trường.

Nhằm đảm bảo tính an toàn, mô hình tên lửa của HS phải tuân theo những tiêu chuẩn kĩ thuật và an toàn như sau:

+ Tên lửa làm bằng chai nhựa 1,5 lít, không dùng chai nhỏ hơn hoặc lớn hơn, không dùng chai bằng kim loại hay thủy tinh. Chóp tên lửa làm bằng giấy, hoặc mút xốp, không làm bằng nhựa cứng, mica hay kim loại.

+ Chất lỏng sử dụng là nước sinh hoạt hằng ngày. Tuyệt đối không sử dụng hóa chất dạng lỏng nguy hiểm.

+ Khi bắn tên lửa nước cần chú ý không hướng tên lửa nước vào người xung quanh và tuân theo hiệu lệnh của giáo viên.

Để thực hiện thành công HĐTNST, bản thân các em HS phải hoạt động nhóm tích cực trong suốt một tuần để thảo luận, thiết kế mô hình, chọn lựa vật liệu. Dù khá vất vả nhưng HS vẫn cân bằng tốt giữa hoạt động học tập chính khóa và HĐTNST. Bản thân các em rất hứng thú với phương pháp mới này. Các em được vận dụng kiến thức hàn lâm sách vở vào thực tiễn, tự tay thiết kế mô hình theo tư duy bản thân. Điểm khiến GV chú ý là khi sản phẩm tên lửa nước có trục trặc kỹ thuật thì các thành viên nhóm nhanh chóng tập hợp, thảo luận và khắc phục sự cố nhanh chóng. Điều này cho thấy, bản thân các em đã có sự hiểu biết nhất định về kiến thức và thành thạo trong thao tác thực hiện “đứa con tinh thần” của mình. Mỗi chiếc tên lửa nước được phóng lên thu hút hàng loạt ánh nhìn cùng tiếng reo hò và những tràng pháo tay đầy hào hứng của GV và các em HS. Buổi HĐTNST kết thúc trong niềm hân hoan, vui vẻ của các em.

HĐTNST thật sự là phương tiện giáo dục phẩm chất nhân cách cho HS. Thông qua hoạt động bắn tên lửa nước, HS được rèn luyện các phẩm chất như tinh thần đồng đội, tính kỷ luật, tự chủ, tích cực, độc lập, sáng tạo, tính kiên nhẫn,… Hoạt động bắn tên lửa nước mà tổ Vật lý – Công nghệ của trường tổ chức là một hình thức của HĐTNST, một phương thức giải trí tích cực, hiệu quả, mang lại niềm vui, sự hứng khởi cho HS,….để các em tiếp tục học tập và rèn luyện tốt hơn. Đây không chỉ là hoạt động học tập mà còn là kỷ niệm đẹp trong ký ức của tuổi học trò dưới mái trường THPT Chuyên Nguyễn Bỉnh Khiêm.
Một số hình ảnh về HĐTNST của các em HS:

Hoạt động nhóm ngoài giờ

Hoàn thành sản phẩm

Kiểm tra trước khi bắn tên lửa nước

Khắc phục sự cố

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Tệp đính kèm